ฝึกฟังภาษาอังกฤษด้วยตัวเอง ทำอย่างไรให้ฟังออกจริง
การฝึกฟังภาษาอังกฤษให้ได้ผลไม่ได้อยู่ที่การเปิดเสียงทิ้งไว้นาน ๆ แต่อยู่ที่การฟังคลิปสั้น ๆ ซ้ำหลายรอบ โดยมีซับไตเติลภาษาอังกฤษไว้ตรวจว่าเราได้ยินผิดตรงไหน แล้วพูดตามเจ้าของภาษา ทำแบบนี้วันละ 15–20 นาทีอย่างสม่ำเสมอ ได้ประโยชน์กว่าการเปิดซีรีส์ฟังผ่าน ๆ วันละหลายชั่วโมง
ทำไมถึงฟังภาษาอังกฤษไม่ออก
หลายคนอ่านภาษาอังกฤษได้ แต่พอเจ้าของภาษาพูดจริงกลับจับใจความไม่ทัน สาเหตุหลักมีสามข้อ
1. ไม่รู้ศัพท์ หรือรู้แต่ไม่เคยได้ยินเสียงจริง
คำที่ไม่เคยเห็นย่อมฟังไม่ออกอยู่แล้ว แต่ปัญหาที่พบบ่อยกว่าคือ รู้จักคำนั้นจากการอ่าน แต่จำเสียงไว้ผิด เช่น comfortable, vegetable หรือ island ที่ออกเสียงไม่ตรงกับตัวสะกด เสียงที่จำไว้จึงไม่ตรงกับเสียงที่ได้ยิน
2. เสียงเชื่อมและเสียงที่หายไป
เจ้าของภาษาไม่ได้พูดทีละคำเหมือนในหนังสือเรียน คำจะเชื่อมกันและบางเสียงจะเบาลงหรือหายไป เช่น
- want to มักกลายเป็น wanna
- an apple ฟังเหมือนคำเดียว เพราะเสียง n ไปเชื่อมกับ a
- next day เสียง t มักหายไป
ภาษาไทยออกเสียงแต่ละพยางค์ค่อนข้างชัด ส่วนภาษาอังกฤษเน้นบางพยางค์และกลืนพยางค์ที่เหลือ หูของเราจึงต้องใช้เวลาปรับ
3. ความเร็ว
ตอนอ่าน เราหยุดคิดได้ แต่ตอนฟัง ประโยคถัดไปมาทันที ถ้ายังต้องแปลเป็นไทยในใจทีละคำ ก็จะตามไม่ทัน ทางแก้คือฟังประโยคเดิมซ้ำจนเข้าใจได้โดยไม่ต้องแปล
ถ้าทำเองบน YouTube ต้องกดหยุดและย้อนซ้ำ ๆ ส่วน JoJoJi เล่นซ้ำทีละประโยคให้เอง เราจึงจดจ่อกับการฟังและพูดได้เต็มที่
วิธีฝึกฟังภาษาอังกฤษด้วยตัวเองทีละขั้น
ใช้คลิปสั้น ๆ ยาว 1–3 นาที คลิปเดียวต่อหนึ่งครั้ง แล้วทำตามลำดับนี้
- ฟังรอบแรกโดยไม่ดูซับ เพื่อดูว่าเข้าใจมากน้อยแค่ไหน ยังไม่ต้องหยุดคลิป
- ฟังพร้อมซับไตเติลภาษาอังกฤษ ไม่ใช่ซับไทย หยุดตรงประโยคที่ฟังไม่ออก แล้วดูว่าเป็นเพราะไม่รู้ศัพท์ เพราะเสียงเชื่อม หรือเพราะเร็วเกินไป เปิดความหมายของคำที่ไม่รู้ และจดไว้
- เขียนตามคำบอก (dictation) เลือกมาสัก 5–10 ประโยค ปิดซับ ฟังทีละประโยคแล้วพิมพ์หรือเขียนสิ่งที่ได้ยิน จากนั้นเปิดซับเทียบ จุดที่เขียนผิดคือจุดที่หูยังจับไม่ได้ มักเป็นคำเล็ก ๆ อย่าง a, the, of หรือเสียงท้ายคำ
- พูดตามเจ้าของภาษา (shadowing) ฟังหนึ่งประโยค แล้วเปิดซ้ำและพูดออกเสียงไปพร้อมกับเขา เลียนแบบจังหวะและน้ำเสียง ถ้าตามไม่ทันให้ลดความเร็วลงเล็กน้อย เมื่อปากเราออกเสียงเชื่อมได้เอง หูก็จะจำเสียงนั้นได้ง่ายขึ้น
- ฟังอีกรอบโดยไม่ดูซับ ปิดท้ายด้วยการฟังทั้งคลิปอีกครั้ง แล้วเทียบกับรอบแรก
ฝึกฟังภาษาอังกฤษจาก YouTube เลือกคลิปอย่างไร
YouTube เหมาะกับการฝึกฟังมาก เพราะฟรี มีเนื้อหาทุกแนว หยุดและย้อนได้ และปรับความเร็วได้จากไอคอนการตั้งค่าของตัวเล่นวิดีโอ ตอนเลือกคลิป ให้ดูสี่ข้อนี้
- เป็นเรื่องที่ชอบ เพราะต้องฟังซ้ำหลายรอบ ถ้าเบื่อจะเลิกเร็ว
- มีซับภาษาอังกฤษที่คนทำเอง ซับที่สร้างอัตโนมัติใช้ได้ระดับหนึ่ง แต่ยังผิดบ่อยกับชื่อเฉพาะและสำเนียงที่ไม่คุ้น
- ระดับพอดี ถ้าอ่านซับแล้วเข้าใจไม่ถึงครึ่ง แปลว่ายากเกินไปสำหรับตอนนี้
- เสียงชัด คนพูดคนเดียว ในช่วงแรก เช่น vlog คลิปสอนทำอาหาร คลิปอธิบายความรู้ หรือบทสัมภาษณ์
ฝึกฟังและพูดตามด้วย JoJoJi
ทุกขั้นตอนทำได้ด้วย YouTube อย่างเดียว แต่ต้องกดหยุดและย้อนเองบ่อย JoJoJi เป็นส่วนขยายของ Chrome ที่ทำส่วนนี้ให้ในวิดีโอ YouTube เลย
- พูดไปพร้อมกับเจ้าของภาษาทีละประโยค โหมด Shadow เล่นหนึ่งประโยค หยุด แล้วเล่นซ้ำให้เอง
- ไม่รู้คำไหนก็คลิกคำนั้น ซับไตเติลสองภาษาแสดงพร้อมกัน คลิกที่คำก็เห็นความหมายทันที
- จำศัพท์ได้โดยไม่ต้องทำแฟลชการ์ดเอง คำที่เก็บไว้กลายเป็นการ์ดพร้อมประโยคจากคลิป ไว้ทบทวนบนเว็บไซต์
ราคา 9.99 ดอลลาร์สหรัฐต่อเดือน หรือ 29.99 ดอลลาร์สหรัฐต่อปี ไม่มีเวอร์ชันฟรี ข้อจำกัดอื่น: ใช้ได้เฉพาะกับ YouTube บนคอมพิวเตอร์ ไม่มีแอปมือถือ และไม่ได้อัดหรือให้คะแนนเสียงของเรา ถ้าฝึกบนมือถือหรืออยากใช้ของฟรี ก็ทำตามขั้นตอนข้างต้นด้วย YouTube อย่างเดียวได้
ตารางฝึกประจำวัน 20 นาที
| เวลา | สิ่งที่ทำ |
|---|---|
| 2 นาที | ฟังคลิปใหม่หนึ่งรอบ ไม่ดูซับ |
| 6 นาที | ฟังพร้อมซับอังกฤษ หยุดดูคำและประโยคที่ฟังไม่ออก |
| 5 นาที | เขียนตามคำบอก 5 ประโยค แล้วเทียบกับซับ |
| 5 นาที | พูดตามทีละประโยค |
| 2 นาที | ฟังทั้งคลิปอีกรอบ ไม่ดูซับ |
วันถัดไป ให้เริ่มด้วยการฟังคลิปของเมื่อวานหนึ่งรอบก่อนขึ้นคลิปใหม่ และทบทวนศัพท์ที่จดไว้
คำถามที่พบบ่อย
ฝึกฟังภาษาอังกฤษด้วยตัวเองได้จริงไหม ไม่ต้องเรียนคอร์ส?
ได้ ทักษะการฟังเป็นทักษะที่ฝึกคนเดียวได้ดีที่สุดทักษะหนึ่ง เพราะสิ่งที่ต้องมีคือเสียงของเจ้าของภาษา ซับไตเติลที่ถูกต้อง และความสม่ำเสมอ ส่วนการสนทนาโต้ตอบและการแก้สิ่งที่พูดผิดนั้น ครูช่วยได้มากกว่า
ควรเปิดซับไทย ซับอังกฤษ หรือไม่เปิดเลย?
ระหว่างฝึก ให้ใช้ซับอังกฤษเป็นหลัก เพราะช่วยจับคู่เสียงกับตัวหนังสือ ใช้ซับไทยเฉพาะตอนที่ไม่เข้าใจความหมายจริง ๆ และฟังแบบไม่มีซับในรอบแรกกับรอบสุดท้าย เพื่อวัดว่าหูเราพัฒนาขึ้นแค่ไหน
ฟังไม่ออกเลยสักคำ ควรเริ่มจากตรงไหน?
เริ่มจากคลิปที่ง่ายกว่าระดับที่คิดว่าตัวเองอยู่ เช่น ช่องสอนภาษาอังกฤษที่พูดช้า เลือกคลิปยาวไม่เกินหนึ่งนาที และทำเฉพาะขั้นที่ 2 กับขั้นที่ 4 ก่อน คือฟังพร้อมซับอังกฤษแล้วพูดตาม เมื่อเริ่มคุ้นกับเสียงแล้วค่อยเพิ่มการเขียนตามคำบอก